Hamilelikte HPV enfeksiyonu, genital siğiller

 

HPV ya da diğer adı ile  genital human papilloma virus  enfeksiyonu cinsel yol ile bulaşan ve genital siğil olarak bilinen kondilom’ ların oluşmasından sorumlu olan ,ayrıca rahim ağzı kanseri ile ilişkili olduğu kesin olarak saptanmış  viral bir enfeksiyon olup mutlaka ciddiye alınmalıdır. Son yıllarda özellikle gençler arasında ülkemizde de giderek artan bir sıklıkta görülmektedir.
Yaklaşık 110 farklı genotipi bulunan bu virüs vücuda girdiğinde hücre içine yerleşmekte ve bağışıklık  sisteminin  zayıfladığı zamanlarda ortaya çıkmaktadır.Genital siğillere sebep olan  ve kadınlarda rahim ağzı kanserinin en sık, neredeyse tek sebebi olan  HPV virüsü enfeksiyonu hem kadında hem de erkekte daha sıklıkla genital bölgede, makat etrafında ve nadiren de ağızda lezyonlara sebep olmaktadır.
Hamilelikte  HPV virüsuna bağlı genital siğiller genellikle çoğalırlar ve hızla artarlar. HPV taşıyıcısı olan anne adaylarında da gebelik esnasında genital siğiller ilk olarak kendilerini gösterebilmektedirler.Hamilelikte HPV doğum şekli için belirleyici olabilmektedir.

HPV virüsünün bulaşması ne şekilde  olur?

Vajinal, anal veya oral seks esnasında cildin cilde teması sonucu bulaşır. Virüs cildin zayıfladığı bir noktadan vücuda girer ve derinin derinliklerine doğru ilerler. Burada aylar hatta yıllar boyunca sessiz olarak kalabilir. HPV tanısı konmuş bir kişide virüs cinsel hayatın herhangi bir döneminde bulaşmış olabilir.Kesin bir zaman belirlemek mümkün değildir

Hamileliğe hazırlanırken HPV için ne gibi önlemler  alınmalıdır?

Geçirilmiş HPV enfeksiyonu ve  genital siğil  öyküsü olan veya bir  önceki hamilelikte genital siğil tespit edilen hastalarda planlanan yeni bir gebelikten önceki 3 ayda mutlaka pap smear ve HPV DNA testi yapılmalıdır. Pap Smear gebelik öncesi dönemde yapılmamışsa hamile  kaldığında pap smear ilk gebelik muayenesinde mutlaka yapılmalıdır.Ayrıca hamilelik planlayan kadınlarda eğer zaman aralığı müsait ise HPV aşısı programına alınmalı ve eğer var ise bu gebelik öncesi dönemde genital siğiller de tedavi edilmelidir.

HPV virusu  hamilelik esnasında bebeğe geçer mi?

Hayır, HPV virüsü hamilelikte anneden plasenta yoluyla bebeğe geçmemektedir. Geçiş şekli genellikle normal doğum sırasında bebeğe direkt doğum kanalından temas ile bulaşması şeklindedir. Bazı çalışmalarda nadiren de olsa düşüklere sebep olabileceği da bildirilmiştir.Çok nadiren sezaryen sırasında bebeğe geçtiği de iddia edilmektedir. Özellikle bazı erken membran rüptürü ( suların erken gelmesi) durumunda  doğum öncesi dönemde de bebeğe vajinadan komşuluk yolu ile geçebileceği iddia edilmektedir.

Normal doğum sırasında bebeğe geçen HPV ne gibi sorunlar yaratır?

Normal doğum sırasında HPV enfeksiyonu  bebeğin solunum yoluna yerleşerek “Juvenil Laringeal Papillomatozis” olarak isimlendirilen bir kanser türüne sebep olabilir. Ortalama her 400 HPV ile  enfekte olup genital siğilleri bulunan ve normal doğum yapan hamileden 1 tanesinin bebeğinde bu tümöral yapı gelişir ve ölümcüldür. Başka bir tıbbi yayına göre ise normal doğum sonrası genital siğilleri olan bir anneden çocuğa  “laringeal papillomatozis” oluşma olasılığının  1:80 ile 1:500 arasında değiştiği kabul edilmektedir. İlk doğan bebekler daha sonra doğanlara oranla daha fazla risk taşımaktadırlar. Bunun sebebi muhtemelen ilk doğumun daha uzun sürmesi ve bulaşma ihtimalinin de uzayan doğumda daha fazla olmasından dolayıdır.
Küçük çocuklarda doğumda HPV nin bulaşması sonrası oluşan bu kitlenin görüntüsü; boğazda, larenks mukozasında çoğunlukla gözle net görülebilen birden fazla olarak çok sayıda yerleşimli, kabarık, karnabahar tarzında , pembe-beyazımsı renkte, yumuşak kıvamda ve frajil bir tümör olarak görülmektedir.Bir kulak burun boğaz uzmanı tarafından alındıktan sonra  maalesef tekrar ortaya çıkma eğiliminden dolayı hastalığa “rekürren respiratuar papillomatozis” (RRP) adı da verilmektedir. Unutmamak gerekir ki bu hastalığın etkeni HPV’dir ve çocukta bu lezyona sebep olan HPV alt tipleri HPV tip 6 ve 11’dir. Bu sebeple HPV li hamilelerde doğum şekli yönetimi çok önemlidir.

Hamilelikte genital siğiller nasıl tedavi edilir?

Hamilelikte  genital siğil, HPV tedavisinde koterizasyon ,kriyoterapi ve dışarıdaki lezyonlarda trikloro asetik asit uygulanabilir. En iyi yöntem eğer siğiller çok yaygın değilse lokal anestezi ile yapılan  koterizasyon yöntemidir . Ayrıca bir çok merkezde dış genital bölgede siğilleri olan hamilelere lazer tedavisi de planlanmaktadır.
Hamilelikte lokal olarak kullanılan  genital siğili ilacı kullanırken dikkat etmek gerekir.Hamile  olmayanlarda kullanılan  lokal kremler imikanozol ,podofilin ,5-florourasil kesinlikle hamilede genital siğil tedavisi için kullanılmamalıdır. Bu ilaçlar  bebek için zararlı ve  toksiktirler.Hemilelikte genital siğiller ancak bir kadın doğum uzmanının görüşü doğrultusunda tedavi edilmeleri gerekmektedir.

Baba adayında HPV varlığı  gebeliği nasıl etkiler?

Baba adayının aktif HPV olduğu durumda  sperm  ile HPV virüsünün  bebeğe geçmediğinden dolayı  ve hem gebelik oluşumunda hem de gebeliğin devamında bebek için olumsuz etkisi olmaz. Fakat bu durumda,  gebelikte cinsel ilişkide baba adayının her ne kadar tam olarak HPV nin bulaşmasını tam olarak engellemediği bilinse de cinsel ilişkinin prezervatif ile olması tavsiye edilmektedir.Aslında HPV varlığında bir çok çiftin korkudan tüm hamilelik dönemi boyunca cinsel ilişkiden kaçındıkları da bir gerçektir.

Hamilelikte   HPV aşısı (Rahim ağzı kanseri aşısı ) yapılması uygun mudur?
HPV ye  tabii ki rahim ağzı kanserine karşı piyasada 2 değişik aşı tipi vardır. Ülkemizde de piyasaya sunulan aşıların özellikle 12 yaşından sonra  kız çocuklarına yapılması planlanmaktadır. Bu aşı ile HPV enfeksiyonunun sebep olduğu  rahim ağzı kanserine karşı önemli oranda bir koruyuculuk sağlanmaktadır.
Bu aşıların hamile  kadınlarda kullanımına ilişkin yeterli veri ve tıbii çalışma mevcut değildir.Bu nedenle bu aşıların hamilelik sırasında kullanımı kesinlikle  önerilmemektedir. Aşılama gebeliğin tamamlanmasından sonraki döneme ertelenmelidir.HPV aşıları emzirme döneminde ve doğumdan hemen sonra  kullanılabilirnirler. 3 doz şeklinde belirli aralıklarla yapılan aşı eğer gebelik öncesi dönemde başlanmış ise ve rapel aşı dönemleri gebeliğe rastlıyor ise aşılama takvimi iptal edilmeli ve doğum sonrası aşılama takvimi tekrar baştan başlatılmalıdır.

HPV varlığında normal doğum mu yoksa sezeryan mı??

Hamilelik döneminden önce var olan yada hamilelikte  yeni çıkan genital siğillerin aşırı büyümesi bazen doğum kanalının tıkanmasına neden olur ve vajinal yolla normal doğum imkansız hale gelir.
Diğer bir istenmeyen durum da bebeğin doğum eylemi esnasında doğum kanalından geçerken doğum kanalındaki HPV'yi kapması sonucu meydana gelir. Virüsün bulaşması bebeğinin larinksinde (ses tellerinin bulunduğu organ) papillomlar  yani küçük kitlelerin oluşmasına neden olabilir.

Bu nedenle hamilelikte  genital siğil varlığında veya hamile kalmazdan çok kısa önce bir aktif hpv enfeksiyonu geçirmiş kadınlarda doğumun sezeryan ile yapılması önerilir.İstisna olarak son HPV tedavisinin üzerinden 3 yıl geçmiş ise ve gebe kalmazdan önce yapılan smear testi ve HPV testi (HPV DNA testi) negatif yani temiz çıkmış ise normal doğum yapılmasında sakınca olmadığı iddia edilmektedir.
Unutmamak gerekir ki yenidoğan bebekte yaratabilecek ciddi sorunlardan dolayı, HPV öyküsü varlığında veya hamilelikte HPV varlığına dair bir şüphede doğum şekli olarak sezaryen tercih edilmelidir.Aile bu konuda hekim tarafından bilgilendirilmeli ve riskler hakkında bilinçlendirilmelidir.

HPV den Korunma İçin Ne Yapabilirim??

Prezervatif  kullanılması kısmen koruyucu olabilmektedir. Çok eşlilikten mutlaka  kaçınılmalıdır. Güvenli seks çok önemlidir.Spermisitlerin  HPV den korunmada etkili olduğu kanıtlanmamıştır. Virüsün girişini engellemek için ciltte oluşabilecek küçük aşınmalardan kaçınmak gereklidir. Özellikle cinsel ilişki esnasında vajen kuru ise zedelenmelere yol açabileceğinden yeterli ıslaklığı sağlayacak bir kayganlaştırıcı jel  kullanılması önerilir.
Bir jinekolog tarafından kadınların periyodik olarak pap smear testi yaptırmaları önemlidir, şüpheli durumlarda HPV  tanısı için gereken tetkiklere ve laboratuar incelemelerine  başvurulmalıdır.