Tiroid Hormonu

Tiroid hormonu nedir? Tiroid hormonu yüksekliği , tiroid hormonu düşüklüğü, guatr tiroid hormonu değerleri, tiroid hormonu eksikliği tedavisi belirtileri nelerdir, gebelikte tiroid hormonu ilaçları kullanılmalı mı?

Tiroit Hormonları Nereden Gelir: Kelebek biçimindeki tiroit beziniz boynunuzda, adem elmasının hemen altında ve köprücük kemiğinizin hemen üstünde yer alır. Normalde epey küçüktür-beş cm kadardır, soluk borusunun her iki yanında birer lobu vardır. Ancak tiroidiniz iltihaplanırsa, guatr olabilirsiniz ki bu durumda boynunuzda bir yumru görebilirsiniz.

 Tiroit Hormonları Metabolizmayı Nasıl Etkiler: Tiroit hormonları vücudunuzda binlerce fonksiyonu yerine getirir: Her hücrenin kullandığı oksijen miktarı, vücudunuzun kalorileri yakma hızı, kalp atışınız, genel büyüme, vücut sıcaklığı, kısırlık, sindirim, hafıza ve ruh hâlinin (aslen bütün önemli şeylerin) kontrolüne yardımcı olurlar.
Hipofiz beziniz, tiroidi teşvik etmek için tiroit uyarıcı hormon (TSH) oluşturur. Tiroit daha sonra kanınızdan iyot alır ve onu tiroit hormonlarına dönüştürür. En büyük miktar aslında metabolik olarak yararsız bir şey olan tiroksin,T4′tür.T4 hareketli metabolizma hızlandırıcı tiroit hormonu, T3 ‘e dönüştüğünde tiroit sihri de gerçekleşir. Bu dönüşüm değişkendir ve tamamen vücudunuzda ne olup bittiğine bağlıdır. Hasta, stresli, hamile olup olmamanız, iyi ya da kötü beslenmeniz, ilaç kullanmanız, yaşınız, çevre toksinlerine maruz kalıp kalmamanız, bunların hepsi de bu dönüşümün ne kadar etkili olacağını ve dolayısıyla herhangi bir anda vücudunuzda ne kadar aktif T3 olduğunu etkileyecektir. Örneğin yeterli kalori almadığınızda, hipofiz bezi yeterli TSH üretmeyi durdurur ve tiroit de yeterli T4 üretmez. Daha az T4 de daha az T3 anlamına gelir. Daha az T3 daha yavaş metabolizma demektir. Bu da yoyo diyeti olarak bilinen zararlı devri oluşturan şeyin nedenlerinden biridir.
Tiroid Bezinin İşlevleri: Hipofiz bezi yumurtalıklara emir veren LH ve FSH ve tiroid bezine emir veren TSH dışında doğum sonrası rahim kasılması, vücuttaki kortizon hormonu salgısının denetimi, memelerden süt salgılanması ve hipofiz bezi sürekli olarak beynin hipotalamus bölgesi tarafından denetim altında tutulur.TRH salgısı tiroid hormonlarının kana ne kadar geçmesini gerektiğini belirleyen hormondur ve ihtiyacı vücudun her bölgesinden hipotalamusa ulaşan sinyaller tarafından yönetilir.
T3 ve T4 hormonları tiroid bezi içinde tiroglobulin adı verilen bir madde içinde depolanırlar ve bu hormonlar TSH hormonu etkisiyle bu maddenin içinden çıkarak kana geçerler.T4 hormonu T3’ten çok daha fazla salgılanmasına karşın kanda ve dokularda T3 hormonuna dönüşür ve hemen tüm tiroid hormonu işlevleri esasen T3 tarafından gerçekleştirilir.
Tiroid hormonları vücudun hemen her hücresinin işlevi için gereklidir ve ister diğer hormonların yapımı olsun, ister hücre büyümesi ve çoğalması olsun metabolizmanın normal işlemesi açısından vazgeçilmez hormonlardır.
Ateşli hastalıklar, ağır hastalıklar, beslenme bozuklukları, stres gibi durumlarda vücut enerji tasarrufu yapmak zorundadır ve bunu kandaki tiroid hormonu seviyesini azaltarak yapar. Tiroid hormonlarının azalması vücut işlevlerinin, yani metabolizmanın, olay devam ettiği sürece yavaşlamasını sağlar (bir savaş durumunda besin maddelerinin dikkatli tüketilmesi, enerji tasarrufu yapılması gibi).
Tiroid hormonları da diğer hormonlar gibi vücutta çeşitli proteinlere bağlı olarak dolaşırlar ve kandaki T3 ve T4 hormonlarının önemli kısmı başta TBG (tiroksin bağlayıcı globulin) olmak üzere çeşitli protein yapılı maddelere bağlıdırlar. Serbest olan hormonlar ise hücreler içine girerek etkilerini gösterirler.
TRH, TSH hormonu salgısı yanında yine hipofizden Prolaktin hormonu salgısını da yönetir. Bu nedenle TRH hormonunun artmasına neden olan durumlar (hipotiroidi, yani tiroid hormon salgı yetersizlikleri) Prolaktin hormonu artışına da neden olabilmektedirler. Prolaktin hormonu salgı bozukluğundan şüphelenilen her durumda bu nedenle kan prolaktin hormonu seviyesi yanında TSH seviyesi de bakılır (TRH artınca TSH da artacaktır, bu nedenle TRH yerine ölçümü daha kolay olan TSH seviyesi bakılır).

Tiroid Bezi İşlevlerini Değerlendiren Testler: Serbest T4 (sT4),Total (toplam) T4 (T4), Total (toplam) T3 (T3), TSH
Bu testler arasında kan hormon seviyelerini en iyi yansıtan sT4’tür ve genellikle TSH ölçümüyle beraber tercih edilir. Kan TSH ölçümü tek başına bile tiroid bezi işlevlerini yansıtabilen hassas bir yöntemdir ve kanda yüksek bulunması tiroid bezi hormonlarının (T3, T4) düşük olduğunu, düşük bulunması ise tiroid bezi hormonlarının yüksek olduğunu gösterir. Bu tür durumlarda sT4 seviyesi değerlendirmesi yapılarak düşüklük veya yüksekliğin derecesi belirlenir.Bazı durumlarda TSH seviyeleri normal sınırlar dışında olmasına rağmen, tiroid bezi hormon seviyeleri normal sınırlar içinde bulunabilir. Bu durum hipofiz bezinin çok çalışarak (TSH’ı daha fazla üreterek) veya daha az çalışarak (TSH’ı daha az üreterek) olayı kompanse etme çabasını gösterir ve hastalığın henüz belirti vermeye başlamadan saptanmasını mümkün kılar.